Maciej Gallas rozdział- "Figury retoryczne..."

autor: Maciej Gallas, rozdział: "Figury retoryczne w muzyce wokalno-instrumentalnej na przykładzie partii Ewangelisty w Pasji wg św. Jana Johanna Sebastiana Bacha" [w:] Rzechowska-Klauza G. (red.), Muzyka wokalno-instrumentalna. Tradycja-inspiracja-forma,  Wyd. Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, Lublin 2017, str. 23-53

STRESZCZENIE

W moim artykule opisałem oraz przedstawiałem przykłady występowania figur retorycznych, które zidentyfikowałem w partii Ewangelisty w „Pasji wg św. Jana” J.S.Bacha; są to: abruptio, anabasis, aposiopesis, appogiatura, assimilatio, bombus, catabasis, circulatio, elipsis, exclamatio, gradatio (climax), heterolepsis, hyperbole, hypobole, imaginatio crucis, interrogatio, multiplicatio, mutatio per motus, mutatio per systema, parrhesia, passus duriusculus, pathopoia, repetitio, ribattuta di gola, saltus duriusculus, suspiratio. Figura retoryczna jest to specyficzna, sformalizowana konstrukcja dźwiękowa (struktura: melodyczna, rytmiczna, harmoniczna) wytworzona w konsekwencji istnienia odpowiedniej treści literackiej i mająca na celu wzmocnienie oddziaływania tej treści w wymiarze audytywnym. Johann Sebastian Bach konstruując pasyjną narrację, obficie stosował figury retoryczne aby: muzycznie kreować nastrój, wzmacniać poszczególne treści, charakteryzować postacie, ilustrować odgłosy i zjawiska, wyrażać stosunek emocjonalny do poszczególnych treści. Przedstawiony przeze mnie fragment twórczości J.S.Bacha jest pod względem zastosowania języka muzycznej retoryki w pełni reprezentatywny na tle jego twórczości i całej epoki muzycznego baroku.